10 از محبوب ترین بازی های مرد عنکبوتی

مقدمه:
اگه قرار باشه یک ابرقهرمان رو پیدا کنیم که بیشتر از همه توی خیابونهای خاکستری و شلوغ شهر خودمون حسش کنیم، احتمالاً اولین گزینه پیتر پارکر یا همون مرد عنکبوتیه.
برخلاف خیلی از ابرقهرمانهای دیگه که توی یه قلعه دور افتاده یا یه سیاره دیگه زندگی میکنن، اسپایدرمن همیشه بین مردم عادی بوده، روی پشتبوم خونشون تاب میخورده و کلی هم دردسر داشته.
از دههی هشتاد میلادی تا همین امروز، بازیهای ویدیویی زیادی سعی کردن اون حس نوسان بین آسمونخراشها و مبارزه با شرورهای رنگارنگ رو بهمون منتقل کنن.
بعضیهاشون انقدر خاطرهانگیز شدن که هنوزم که هنوزه دلمون برای کنسولهای قدیمی تنگ میشه، و بعضی دیگه انقدر نفسگیر و جذاب بودن که کلیک راست موس رو مجبورمون کردن بگیم “بازی دیگهای توی سبکش مثل این نیست!”.
توی این مقاله قراره یه سفری بکنیم توی نوستالژی و خاطره، و ده تا از محبوبترین و موندگارترین بازیهای مرد عنکبوتی رو مرور کنیم. از اون روزایی که کارتریج میخریدیم تا الان که روی پلیاستیشن ۵ با رزولوشن 4K تاب میخوریم.
| رتبه | عنوان | سال | Metacritic (بالاترین پلتفرم) | فروش تقریبی (میلیون) | چرا محبوب؟ |
| ۱ | Marvel’s Spider-Man 2 | ۲۰۲۳ | ۹۱ | ۱۶+ | بهترین وباسلینگ، داستان عاطفی پیتر و مایلز، شهر بزرگتر؛ رتبه ۱ در همه لیستها. |
| ۲ | Marvel’s Spider-Man | ۲۰۱۸ | ۸۷ | ۳۴+ | جهانباز نیویورک، مبارزه عالی، داستان عمیق؛ پرفروشترین سوپرقهرمان. |
| ۳ | Marvel’s Spider-Man: Miles Morales | ۲۰۲۰ | ۸۵ | ۱۴+ | داستان مایلز، گرافیک PS5، مبارزه جدید؛ کوتاه اما عالی. |
| ۴ | Spider-Man 2 | ۲۰۰۴ | ۸۳ | ۵-۷ | اولین جهانباز موفق، وباسلوینگ انقلابی؛ الهامبخش Insomniac. |
| ۵ | Ultimate Spider-Man | ۲۰۰۵ | ۸۲ | ۳+ | استایل کمیک، بازی با ونوم، جهانباز جوان پیتر. |
| ۶ | Spider-Man: Web of Shadows | ۲۰۰۸ | ۷۶ | ۲+ | لباس سمبایوت، انتخابهای تاریک، allies مارول. |
| ۷ | Spider-Man: Shattered Dimensions | ۲۰۱۰ | ۸۱ | ۲+ | ۴ مرد عنکبوتی مختلف، سطوح متنوع، میستریو. |
| ۸ | Spider-Man: Edge of Tim (2011) | ۲۰۱۱ | ۷۶ | 13 | عالی، مبارزه باسها. |
| ۹ | Spider-Man | ۲۰۰۰ (PS1) | ۷۷ | ۲+ | ورود به ۳D، شخصیتپردازی عالی، Easter eggs کمیک. |
| ۱۰ | Spider-Man and Venom: Maximum Carnage | ۱۹۹۴ | ۷۸ | ۱+ | beat ’em up کمیکمحور، بازی با ونوم، سخت اما اعتیادآور. |

Marvel’s Spider-Man 2 (2023)
- سبک: اکشن-ماجراجویی، جهان باز
- سال ساخت: ۲۰۲۳
- پلتفرم های موجود: پلی استیشن ۵، ویندوز
- سازنده و ناشر: سازنده: Insomniac Games / ناشر: Sony Interactive Entertainment
داستان و گیمپلی:
رفیق، این تازهترین بازی مرد عنکبوتی که دیگه مستقیم ادامه دو قسمته قبلیه (همون اولی که با پیتر بود و بعدشم مایلز مورالز). این بار هر دو باهم قرارن توی داستان باشن، هم پیتر پارکر هم مایلز مورالز. یه شکارچی به نام کرون اومده نیویورک که دنبال شکار ابرقهرمانهاست، از اون طرفم ونوم برگشته که یه تأثیر خیلی بد و تاریک روی پیتر میذاره. میتونی توی نقشه خیلی بزرگتر بازی (حتی بروکلین و کوئینزم اضافه شده) هرموقع خواستی بین پیتر و مایلز جابجا شی. مبارزهها هم حسابی پیشرفتهتر شدن، یه قابلیت جدید به اسم دفاع کردن اضافه شده. جالبتر اینکه پیتر وقتی اون لباس سیاه ونوم رو میپوشه، یه سری حرکات خشنتر و عجیبغریب پیدا میکنه.
گرافیک و صدا:
از نظر گرافیکی که دیگه نگو! چون مخصوص پلیاستیشن ۵ ساخته شده، نیویورک رو انقدر با جزئیات و واقعگرایانه درست کردن که انگار داری فیلم میبینی. صداپیشههای قبلی هم برگشتن، یعنی همون یوری لوونتال برای پیتر و ناجی جیتر برای مایلز. یه نکته باحال اینکه تونی تاد (همون بازیگر معروف فیلمهای ترسناک) صداپیشه ونومه. موسیقیشم باز جان پائسانو ساخته، همون کسی که برای قسمتهای قبلی زده بود.

Marvel’s Spider-Man (2018)
- سبک: اکشن-ماجراجویی، جهان باز
- سال ساخت: ۲۰۱۸
- پلتفرم های موجود: پلی استیشن ۴، پلی استیشن ۵ (نسخه ریمستر), ویندوز
- سازنده و ناشر: سازنده: Insomniac Games / ناشر: Sony Interactive Entertainment
داستان و گیمپلی:
خب این اولین بازی از مجموعه جدید مرد عنکبوتیه که داستانش مستقل و جدیده. توی این نسخه، پیتر پارکر ۲۳ سالشه و دیگه یه مقدار باتجربهتر شده. اینجا یه شرور به اسم آقای منفی پیداش میشه که میخواد یه ویروس کشنده رو توی شهر پخش کنه. از نظر بازی کردن، باید توی شهر نیویورک بچرخی، مبارزههای زنجیرهای بکنی و از ابزارهای مختلف پیتر استفاده کنی. یه چیز باحالش اینه که توی بعضی از مراحل میتونی مایلز مورالز و حتی مری جین رو کنترل کنی.
گرافیک و صدا:
گرافیک بازی فوقالعاده اس و نیویورک رو انقدر قشنگ و با جزئیات ساختن که واقعاً لذت میبری. صداپیشهها هم عالی کار کردن، مخصوصاً یوری لوونتال که نقش پیتر رو داره. موسیقیش رو جان پائسانو ساخته که واقعاً به فضای بازی میاد.

Marvel’s Spider-Man: Miles Morales (2020)
- سبک: اکشن-ماجراجویی، جهان باز
- سال ساخت: ۲۰۲۰
- پلتفرم های موجود: پلی استیشن ۴، پلی استیشن ۵، ویندوز
- سازنده و ناشر: سازنده: Insomniac Games / ناشر: Sony Interactive Entertainment
داستان و گیمپلی:
این یکی دیگه ادامه همون نسخه اوله، با این تفاوت که اینبار قهرمان اصلی خودمونی مایلز مورالزه. داستان توی فضای کریسمس و سال نو میلادی اتفاق میافته و مایلز باید از محله خودش یعنی هارلم محافظت کنه. دو تا گروه شرور میان باهم دعوا دارن: یکی شرکت انرژی راکسون، یکی هم یه باند تبهکاری به اسم آندرگراوند. از نظر بازی کردن، علاوه بر همه اون چیزایی که توی نسخه اول بود، اینجا مایلز یه سری تواناییهای جدید داره. مثلاً میتونه با نیروی الکتریسیته به دشمنا شوک بده (بهش میگن ونوم بلست) یا حتی یه مدت نامرئی بشه. خیلی باحال نیست؟
گرافیک و صدا:
گرافیک بازی واقعاً نسل جدیده و همه چی با جزییات خیلی بالا ساخته شده. مخصوصاً چهره مایلز و بقیه کاراکترها خیلی طبیعی و باکیفیت دراومده. ناجی جیتر که صداپیشه مایلزه، خیلی خوب از پس نقشش براومده. راستی فضای برفی و کریسمسی نیویورک هم یه جذابیت خاصی به بازی داده که حسابی توی ذوق میزنه.

Spider-Man 2 (2004)
- سبک: اکشن-ماجراجویی، جهان باز (نسخه کنسولها)
- سال ساخت: ۲۰۰۴
- پلتفرم های موجود: پلی استیشن ۲، گیمکیوب، ایکسباکس، ویندوز، گیمبوی ادونس، N-Gage، نینتندو DS، پیاسپی
- سازنده و ناشر: سازنده: Treyarch (کنسولها) / ناشر: Activision
داستان و گیمپلی:
این یکی دیگه ادامه همون نسخه اوله، با این تفاوت که اینبار قهرمان اصلی خودمونی مایلز مورالزه. داستان توی فضای کریسمس و سال نو میلادی اتفاق میافته و مایلز باید از محله خودش یعنی هارلم محافظت کنه. دو تا گروه شرور میان باهم دعوا دارن: یکی شرکت انرژی راکسون، یکی هم یه باند تبهکاری به اسم آندرگراوند. از نظر بازی کردن، علاوه بر همه اون چیزایی که توی نسخه اول بود، اینجا مایلز یه سری تواناییهای جدید داره. مثلاً میتونه با نیروی الکتریسیته به دشمنا شوک بده (بهش میگن ونوم بلست) یا حتی یه مدت نامرئی بشه. خیلی باحال نیست؟
گرافیک و صدا:
گرافیک بازی واقعاً نسل جدیده و همه چی با جزییات خیلی بالا ساخته شده. مخصوصاً چهره مایلز و بقیه کاراکترها خیلی طبیعی و باکیفیت دراومده. ناجی جیتر که صداپیشه مایلزه، خیلی خوب از پس نقشش براومده. راستی فضای برفی و کریسمسی نیویورک هم یه جذابیت خاصی به بازی داده که حسابی توی ذوق میزنه.

Ultimate Spider-Man (2005)
- سبک: اکشن-ماجراجویی، جهان باز
- سال ساخت: ۲۰۰۵
- پلتفرم های موجود: ویندوز، گیمکیوب، پلی استیشن ۲، ایکسباکس، نینتندو DS، گیمبوی ادوانس
- سازنده و ناشر: سازنده: Treyarch (کنسولها و پیسی)، Vicarious Visions (نسخههای دستی) / ناشر: Activision
داستان و گیمپلی:
این بازی برگشته به اون حال و هوای قدیمی و بر اساس کمیک Ultimate Spider-Man ساخته شده. یعنی دقیقاً همون داستان و استایل هنری کمیکها رو داره. ولی باحالترین چیزیش اینه که میتونی هم با مرد عنکبوتی بازی کنی، هم با ونوم! آره درست خوندی، خود ونوم. هرکدومشون سبک بازی خودشونو دارن. مثلاً ونوم میتونه آدما رو بخوره تا جون بگیره (که خیلی هم به شخصیتش میاد!). داستانش درباره درگیری این دو تا با شرکت تراسک اینداستریزه و آخرشم کارنیج پیداش میشه.
گرافیک و صدا:
از نظر گرافیکی یه چیز کاملاً متفاوت. گرافیکش سلشید هست، یعنی انگار داری یه کتاب کمیک رو ورق میزنی که جون گرفته و داره حرکت میکنه. این استایلش انقدر باحال از آب دراومده که همه ازش تعریف کردن. واقعاً حس نقاشیهای کمیک رو بهت میده.
این بازی مال یه دوره دیگست (۲۰۰۵) ولی هنوزم بین طرفدارا محبوبه، مخصوصاً به خاطر اینکه میتونی ونوم بازی کنی!

Spider-Man: Web of Shadows (2008)
- سبک: اکشن-ماجراجویی، جهان باز
- سال ساخت: ۲۰۰۸
- پلتفرم های موجود: ویندوز، پلی استیشن ۳، ویل، ایکسباکس ۳۶۰، پلی استیشن ۲، پیاسپی، نینتندو DS
- سازنده و ناشر: سازنده: Shaba Games، Treyarch / ناشر: Activision
داستان و گیمپلی:
این یکی نسبت به بقیه جو تاریکتری داره. یه حمله سیمبیوتها کل منهتن رو فرا گرفته و شهر شده جهنم. قشنگی بازی اینه که میتونی هر لحظه که خواستی بین لباس قرمز و مشکی سوییچ کنی . هر کدومشون سبک مبارزه خودشونو دارن؛ لباس قرمز سریع و چابکه، لباس مشکی قویتر و خشنتر . یه سیستم انتخاب اخلاقی هم داره که انتخابهات تأثیر میذاره روی داستان و اینکه چه دوستایی میتونی حین مبارزه صدا کنی بیان کمک . مثلاً اگه راه خیر رو بری، قهرمانایی مثل ولورین و لوک کیج میان کمک، اگه راه شر رو بری، بدمنایی مثل الکترو و کرگدن .
گرافیک و صدا:
خب راستش این بازی مال سال ۲۰۰۸ هست، برای زمان خودش گرافیک قابل قبولی داشته ولی خیلیها از کیفیت پایین بافتها و دوربین اذیتکنندهاش گله کردن . یه جاهایی screen tearing و افت فریم داره . یه نکته باحال: استیو بلوم (همون صداپیشه همیشگی ولورین تو انیمیشنا) اینجا نقش ولورین رو داره، و تریشا هلفر (لیندا از سریال بتلاستار گالکتیکا) صداپیشه بلک کته . خود پیتر رو مایکل وان صداپیشگی کرده که یه کم بعضیا ازش گله داشتن .

Spider-Man: Shattered Dimensions (2010)
- سبک: اکشن-ماجراجویی
- سال ساخت: ۲۰۱۰
- پلتفرم های موجود: نینتندو DS، پلی استیشن ۳، ویل، ایکسباکس ۳۶۰، ویندوز
- سازنده و ناشر: سازنده: Beenox / ناشر: Activision
داستان و گیمپلی:
اینجا دیگه با یه ایدهی حسابی باحال و خلاقانه روبرویی. توی این بازی قراره چهار تا مرد عنکبوتی مختلف رو از چهارتا جهان موازی کنترل کنی! یکیاش همون مرد عنکبوتی کلاسیک خودمونه (Amazing)، یکی نوآره که تو یه دنیای سیاه و سفید و تاریک دهه ۳۰ زندگی میکنه و بیشتر باید مخفیکاری کنی، یکی مرد عنکبوتی ۲۰۹۹ که تو آیندهست و یه ظاهر تکنولوژیکی داره، و آخرش هم مرد عنکبوتی Ultimate که همون نسخهی جوون و امروزیست. هر کدومشون سبک بازی خودشونو دارن و بسته به موقعیت باید ازشون استفاده کنی. داستانم اینه که باید تکههای یه لوح باستانی به اسم “لوح نظم و هرج و مرج” رو جمع کنی.
گرافیک و صدا:
قسمت باحالش اینجاست که برای هرکدوم از این چهارتا جهان، یه طراحی گرافیکی جداگانه داریم. مثلاً دنیای نوآر کاملاً سیاه و سفیده و شبیه فیلمهای قدیمیه، یا دنیای ۲۰۹۹ یه فضای آیندهنگرانه و نئونی داره. از نظر صداپیشگی هم دستشون درد نکنه، اومدن چهارتا از بهترین صداپیشههای تاریخ مرد عنکبوتی رو انتخاب کردن: نیل پاتریک هریس (همون بارنی از How I Met Your Mother که تو یه انیمیشنی صداپیشه اسپایدری بود)، کریستوفر دنیل بارنز (صداپیشه انیمیشن مرد عنکبوتی دهه ۹۰)، دن گیلوزان (صباپیشه انیمیشن Spectacular Spider-Man) و جاش کیتون (صداپیشه انیمیشن Ultimate Spider-Man). واقعاً یه تیم رویایی جمع کردن.

Spider-Man: Edge of Tim (2011)
- سبک: اکشن-ماجراجویی، خطی (غیر جهان باز)
- سال ساخت: ۲۰۱۱
- پلتفرم های موجود: پلی استیشن ۳، ایکسباکس ۳۶۰، وی (Wii)، نینتندو ۳DS، نینتندو DS
- سازنده و ناشر: سازنده: Beenox (نسخههای DS توسط Other Ocean Interactive) / ناشر: Activision
داستان و گیمپلی:
خب این بازی دنبالهی همون Shattered Dimensions هست، با این تفاوت که دیگه خبری از اون چهارتا مرد عنکبوتی نیست و تعدادشون اومده به دو تا: پیتر پارکر کلاسیک (همون Amazing) و میگل اوهارا معروف به مرد عنکبوتی ۲۰۹۹. جالبتر اینکه داستانش رو خود پیتر دیوید نوشته، یعنی همون نویسندهی افسانهای کمیکهای مرد عنکبوتی! داستان از این قراره که یه دانشمند شرور به اسم واکر اسلون از سال ۲۰۹۹ میاد به گذشته و تاریخ رو عوض میکنه، باعث میشه پیتر پارکر بمیره. حالا این دو تا مرد عنکبوتی باید با یه پیوند ذهنی که باهم دارن و یه قابلیت به اسم “علت و معلول” (یعنی میتونن تو زمان عقب و جلو برن) تاریخ رو درست کنن. یه نکتهش اینه که برخلاف بازی قبلی، اینبار خبری از جهان باز نیست و کل بازی توی یه ساختمون بزرگ به اسم آلکماکس میگذره و خطیه.
گرافیک و صدا:
گرافیکش نسبت به قبلی واقعگرایانهتر شده، ولی خب راستش محیطهای تکراری و محدود داخل اون ساختمون یه مقدار آزاردهندهست و از نقاط ضعف بازیه. اما از نظر صداپیشگی عالیه: جاش کیتون (همون صداپیشه انیمیشن Ultimate Spider-Man) برگشته برای نقش پیتر پارکر، و کریستوفر دنیل بارنز (همون صداپیشه انیمیشن دهه ۹۰) برای نقش میگل اوهارا. دیالوگهایی که بین این دو رد و بدل میشه واقعاً باحال از آب دراومده و خیلیها از این بابت تعریف کردن. موسیقیشم خوبه، هرچند شاید به اندازه قبلی به یادمونده نباشه.

Spider-Manبازی ۲۰۰۰
- سبک: اکشن-ماجراجویی، سهبعدی، خطی
- سال ساخت: ۲۰۰۰
- پلتفرم های موجود: پلی استیشن، نینتندو ۶۴، دریمکست، گیمبوی کالر، ویندوز، مک
- سازنده و ناشر: سازنده: Neversoft / ناشر: Activision
داستان و گیمپلی:
این دیگه اون بازیست که همه چی ازش شروع شد! یکی از اولین بازیهای سهبعدی موفق مرد عنکبوتی که توی سال ۲۰۰۰ اومد و حسابی سر و صدا کرد. داستانش رو نویسندههای خود کمیکها نوشتن و ماجرای ظهور گروه شش خبیث (همون Sinister Six معروف) هست. از نظر گیمپلی، ترکیبی از مبارزه، پرش و تاب خوردن با تار بود. ولی مهمترینش این بود که برای اولین بار یه سیستمی اومد به اسم “وب سلف” یعنی میتونستی با تار به دیوارها بچسبی و واقعاً حس کنی مرد عنکبوتی هستی. برای اون زمان که بازیای سوپرمن و اینا همه افتضاح بودن، این بازی یه نفس تازه بود.
گرافیک و صدا:
گرافیکش برای سال ۲۰۰۰ واقعاً پیشرفته بود، مخصوصاً ویدیوهای سینماییاش که کیفیت خوبی داشتن. ولی باحالترین بخشش صداپیشهش بود: رینو رومانو، همون کسی که توی انیمیشن کلاسیک مرد عنکبوتی دهه ۹۰ نقش پیتر رو داشت، اینجا هم برگشته بود و دوباره به اسپایدری جان داده بود. واقعاً نوستالژی محض!

Spider-Man and Venom: Maximum Carnage (1994)
- سبک: بیتم آپ، دوبعدی، خطی
- سال ساخت: ۱۹۹۴
- پلتفرم های موجود: سوپر نینتندو (SNES)، سگا جنسیس (Mega Drive)
- سازنده و ناشر: سازنده: Software Creations / ناشر: LJN
داستان و گیمپلی:
این بازی یکی از خاطرهانگیزترین بازیاییه که بچههای دهه شصتی و هفتادی باهاش بزرگ شدن! داستانش بر اساس یه کمیک معروف به اسم “Maximum Carnage” ساخته شده، یعنی همون ماجرایی که کارنیج اومده بود حسابی به هم ریخته بود. توی این بازی میتونی توی بیشتر مراحل انتخاب کنی که با مرد عنکبوتی بازی کنی یا با ونوم! (آره ونوم اینجا قهرمانه!). بعضی وقتا هم قهرمانای دیگه مثل کاپیتان آمریکا و حتی خود کلتوس کسیدی (همون کارنیج) میان کمک. از نظر بازی کردن، یه بازی بیتمآپ کلاسیک دوبعدیست، یعنی از چپ به راست میری و دشمنا رو میزنی، با این تفاوت که میتونی به دیوارها بچسبی و از تار استفاده کنی.
گرافیک و صدا:
گرافیکش همون کارتونی و رنگارنگ دهه نودیه که اگه ببینیش دلت آب میشه. موسیقیاش الکترونیکه و افکتهای صوتیش اونقدر خاطرهانگیزه که با شنیدنش یاد قدیما میفتی. راستی این بازی به دو چیز معروف بود: یکی دشواری وحشتناکش (حسابی اعصابتو خورد میکرد)، یکی هم سیستم رمز عبورش که هر دفعه باید یه رمز بلندبالا رو یادداشت میکردی تا بتونی ادامه بدی. اگه رمز رو گم میکردی، باید از اول شروع میکردی!
جمع بندی:
واقعاً سخت میتونیم منکر این بشیم که مرد عنکبوتی یکی از معدود ابرقهرمانهاییه که توی دنیای بازیهای ویدیویی همیشه یه جایگاه ویژه داشته. این ده تا بازی که اسم بردیم، هرکدومشون یه پنجرهای بودن به دوران خودشون؛
از اون روزای سخت و چالشبرانگیز که با کنسولهای ۱۶ بیت و Maximum Carnage کلی اعصابخردی داشتیم تا اپنورلدهای خیرهکنندهای که توی ۲۰۱۸ و ۲۰۲۳ تجربهشون کردیم.
چیزی که همهی این بازیها رو بهم وصل میکنه، همون حس آشنایی و همذاتپنداری با یه آدم معمولیه که یه ماسک به صورت داره. فرقی نداره توی Web of Shadows داشتیم بین ارتش سمبیوتها تصمیم میگرفتیم یا توی Shattered Dimensions بین چهارتا دنیای مختلف سفر میکردیم؛
تهش دلمون میخواست یه لحظه خودمون رو به جاش بذاریم و با یه تاب خوردن ساده از خیابونای شلوغ دل بکنیم.
شاید بهترینش همینه: هر نسلی یه “مرد عنکبوتی” خودش رو داره. یه نفر با بازیهای قدیمی سگا بزرگ شده، یه نفر با Ultimate Spider-Man روی PS2 کلی حال کرده، و یه نسل جدید هم با مایلز مورالز توی برفهای منهستون اشک ریخته. به نظرتون کدوم یکی از اینا براتون خاطرهسازتر بوده؟

